Dün akşam yani 08.11.2007 de cnntürk'te 5N1k izledim.Denk geldikçe izlemeye çalışırım.Dün akşamki programında CELAL YALINIZ'I konu edinmişlerdi.Çok etkileyici bir programdı.Bu gün ilk iş olarak bu büyük filozofumuz hakkında araştırma yapmaya başladım ama çok yetersiz bilgilerle karşılaştım.Eğer dünkü programın tekrarı yapılıyorsa izlemenizi rica ediyorum..Burada yazılı olmayan ve birebir ağızlardan anlatılan etkileyici ve bir o kadarda hüzünlü bir hayat hikayesine sahip.
Tabii gazeteci yazar Orhan Karaveli’nin böylesine değerli yaşamöyküsünü kaleme alıp çalışması biz okurlar için büyük bir nimet.. Ben henüz alıp okumadım.. Maalesef bende böylesine değerli bir filozofumuzun varlığından dün akşamki programdan haberdar olabildim..celal yalınız ile ilgili bilgileri parçalar halinde Vikipedi ve çeşitli gazetelerdeki değerli köşe yazarlarımızdan alıntılar yaparak sizlerle paylaşmak istedim. Yazarlarımızın anlatımları hemen hemen aynı olduğu için 3 kaynak olarak sizlere aktarıyorum.
Saygılarımla Celal yalınız (1890 -1962)Celal Yalınız düşünür ve filozoftur. Sakallı Celal olarak bilinir; yazılı bir eser bırakmamış ama her biri birer eser olan insanlar bırakmıştır arkasında. Yakın arkadaşları arasında Yusuf Ziya Ortaç, Ahmet Haşim, "öğrencim" de dediği Nazım Hikmet, Ordinaryüs Matematik Profesörü Ali Yar, Haldun Taner ve Ali Sami Yen; çevresindekiler arasında Nurullah Ataç, Hıfzı Veldet Velidedeoğlu, Kazım Taşkent gibi çeşitli isimler ile Melih Cevdet Anday, Orhan Veli gibi pek çok şair ve yazar yer alır. İstanbul'da, Kastamonu'da ve Osmanlı'nın diğer bir kaç kentin de öğretmenlik, müdürlük, işçilik gibi işler yapmıştır. En büyük özelliklerinden biri sakavetli(hayırsever) olması paraya tama etmemesidir. Sürekli fakirlere yardım etmiştir. Bugün dilimizde yer etmiş, kaynağını bilmeden kullandığımız pek çok deyiş de onundur. Birkaç Sakallı Celal deyişi örneği: [*]"Bu kadar cehalet ancak tahsille mümkün olur." [*]"Bu ülkede ilgililer bilgisiz, bilgililer de ilgisizdir." [*]"Türkiye'de aydın geçinenler Doğu'ya doğru seyreden bir geminin güvertesinde Batı yönünde koşturarak Batılılaştıklarını sanırlar."Kaynak. VikipediCelal yalınızOsmanlı''nın son dönemlerinde yaşamış ama ne yazık ki çok ta fazla bilinmeyen bir yakın zaman feylesofu..."Celal Yalınız " ismini hiç duydunuz mu? Ben duymamıştım..Onu tanımamı sağladığı için, bu biyografinin yazarı olan Orhan Karaveli'ye teşekkür borçluyum.
Yaşamımda beni etkileyen az sayıdaki ender kişiliklerdendir Celal Yalınız.. Karların içinde , başını gururla dimdik tutan bir kardelendir Sakallı Celal.. (Mekteb-i Sultani) Galatasaray Lisesi mezunu ve son derece kültürlü bir insan olmasına rağmen, upuzun sakalları, dağınık saçları,sırtında pardesüsü ve içi kitap dolu sırt çantası, elinde sürekli taşıdığı günlük Le Figaro ve Le Monde gazeteleri ile, klişelere başkaldıran bir kişiliktir.İşin ilginci , Ali Sami Yen, Nurullah Ataç,Ahmet Haşim,Yusuf Ziya Ortaç gibi çok ünlü kişilerin yakın arkadaşı olmasına rağmen, çok bilinmez ve bahsedilmez varlığından..Belki de sadece anlattığından, hiç kaleme almadığından..Zamanın " doğru " larına aykırılığından, öğretmenken sürgünlere de gitmiş,gemilerde çımacılık, trenlerde ateşçilik yapmış, bir sürü değişik işte çalışmış..Tarihi 31Mart olayı esnasında lisede okurken, okuldan kaçıp, harekat ordusuna katılmıştır.
Bir zaman sonra , okuduğu lisede öğretmenlik te yapar. Bir gün okulun bahçesinde bir öğrenciyi tokatlayan öğretmeni görünce, dayanamaz, o da gidip öğretmeni tokatlar.Okul müdürü, liseden sınıf arkadaşıdır ve olay üzerine onu yanına çağırıp , neden böyle davrandığını sorar. Celal de bir öğrencinin hayvan muamelesi göremeyeceğini ,okulda bu şekilde dayak yiyemeyeceğini göstermek için yaptığını söyler.Okuldaki öğretmenler bakanlığa topluca şikayette bulunurlar ve Celal Eskişehir'de bir okula atanır. Celal de bunun üzerine milli eğitim bakanına yazdığı ağır bir istifa dilekçesinin ardından okuldan ayrılır ve yaşamına kaldığı yerden devam eder.
Zafer Gazetesi'nin haziran 1962 tarihli köşesinde Vala Nureddin Sakallı Celal için demiş ki;
"... aleyhindeki asılsız suçlamalar nedeniyle odasını basıp 'suç delili' aramışlar ama bir şey yok! 'hani nerede, söyle! yerini göster' diye sıkıştırmışlar Sakallı Celal'i. Aslan yeleli adam bir hakim edasıyla işaret parmağını kafasına dokundurarak 'aradıklarınız bunun içinde!..' demiş..."
Arkadaşlarından Mahir İz, yıllar sonraki bir karşılaşmalarında sormuş:
-Efendim, sizi hala huzura kavuşmuş göremiyorum. Oysa; sizin istediklerinizi de, düşündüklerinizi de, hatta düşünemediklerinizi bile gerçekleştirdi Mustafa Kemal Paşa. Neden hala memnun değilsiniz, muhalifsiniz?
-Sen hiç tiyatroya gitmedin mi? diye sormuş Sakallı Celal. Perde açılır. Karyolada bir hasta görürsün, bir de ilaçlarını veren hemşire. Biraz sonra; kulaklığı ve beyaz gömleğiyle doktor da gelir. Hastanın nabzına bakar, reçete yazar. Bu bir oyundur. Ortada aslında ne hasta, ne hemşire, ne de doktor vardır. Bunların hepsi, bilesin ki rolden ibarettir. İşte, bizim cumhuriyetimiz de "Yaşasın Cumhuriyet" rolünden ibarettir.
Onu tanıyanların anlattıklarından , Orhan Karaveli'nin alıntıladığı kimi sözleri:
"Tanzimat ilan ettik olmadı, iki defa meşrutiyet ilan ettik yine kurtulamadık. Cumhuriyet ilan ettik, ne yazık ki şikayetlerimiz yine bitmedi; bir de ciddiyet ilan etmeyi denesek!.."
" Bu kadar cehalet, ancak tahsille mümkündür."
" Türkiye, durmaksızın doğuya giden bir gemidir, bazıları bu geminin güvertesinde batıya doğru koşarak batıya gittiklerini sanırlar"
'Bizde ilgililer bilgisiz, bilgililer ilgisizdir' kaynak :http://www.kitapseveriz.biz Galatasaray camiasının adı bayraklaşmış önemli simalarından olan ve 'Sakallı' lakabıyla anılan Celal Yalınız'ın Milli Eğitim Bakanı Hamdullah Suphi Tanrıöver'e söylediği söz hâlâ geçerliliğini koruyor: "Tanzimat ilan ettik olmadı, meşrutiyet ilan ettik olmadı, cumhuriyet ilan ettik olmadı, bir kere de ciddiyet ilan etsek, ne dersin?" Bu sözlerin söylenme sebebini de nakledeyim. Ankara Sultanisi açılmış, felsefeci kimliğiyle ve müdür olarak bakanlık Celal Bey'i okulun başına getirmiş. Hamdullah Suphi Tanrıöver talebe mezun etmekte fazla müşkülpesent davranmamasını isteyince önce "Mekteb-i Sultani boyacı küpü değil" diyen Celal Yalnız, bakanın 'Bu konuyu bir kere daha düşün' ikazı üzerine 'ciddiyet' uyarısını yapıyor. Ondan bir hatırayı da anılarında Rahmetli Mahir İz naklediyor: "Bir gün Sakallı Celal'e Kadıköy vapurunda rastlamıştım. 'Sizi hâlâ huzura kavuşmuş göremiyorum. Siz ne istiyorsanız, ne düşünüyorsanız, hatta şimdiye kadar düşünmediklerinizin hepsini Mustafa Kemal Paşa yaptı. Neden hâlâ memnun değilsiniz?' diye sordum. Bana 'Sen hiç tiyatroya gitmedin mi? Perde açılır, karyolaya uzanmış bir hasta görürsün, başında ilaç veren bir de hemşire vardır. Biraz sonra doktor içeri girer, nabız yoklar, reçete yazar... (Aslında) ortada ne hasta, ne hemşire ne de doktor vardır. Bunların hepsi bilirsin ki rolden ibarettir. İşte bizim Cumhuriyetimiz de Yaşasın Cumhuriyet rolünden ibarettir' diye karşılık verdi!"Sakallı Celal ölene dek en yakınlarınca bile soyadı bilinmeyen bir aykırı. Onu bir bakıyorsunuz 1908 meşrutiyetinde Hareket ordusu saflarında İstanbul’a yürüyor.. 1912’de Trablusgarp savaşı sırasında gizlice Mustafa Kemal’ve çevresinde direnenlere silah sağlamaya çalışan teknenin içinde ortaya çıkıyor Üsküpte lise öğretmenliği sırasında radikal davranışlarına bir de öğrencilere futbol oynatması işin içine girince soluğu Kastamonu’da alıyor. Burada da yobazlığa karşı direniyor. Öğrencilerine Darwin kuramını anlatıyor.Ulusal bağımsızlık savaşı döneminde İstanbul’dan Anadoluya silah kaçıran grup içinde de o var .Sakallı Celali birden Komünist Enternasyonalin dördüncü kongresinde dönemin Türkiyeli Komünistlerini temsil edenlerden biri olarak karşımıza çıkıyor .. İsmail Hüzrev Tökin, Vedat Nedim Tör ,ve Sadrettin Celal ile birlikte Kominternde Sovyet delegasyonuyla derin sohbetlere giriyor ve Sovyet temsilcilerini hayretler içinde bırakan bir bilgi sunuyor. Sadrettin Celal’de bir dönem Türkiye Sosyalist hareketinin önde gelen aydınlarından biri ve Partinin liderlerinden .Ben burada lafı uzatmadan sayın Karaveli’ye bağlıyorum: "Türk delegasyonunda Marksizme en fazla vakıf olan Sadrettin Celal ise ikincisi de S akallı Celal’dir . Bu konudaki bilgileriyle zaman zaman kendileri kadar bilgili olmayan Sovyet muhataplarınını şaşırtırlar ve kıvrak zekasıyla Sakallı Celal durumu şöyle kurtarır :Devrim sizin ülkenizde yapıldığı halde Marksizmi bizlerden az biliyorsunuz diye üzülmeyin.Siz gece gündüz çalıştığınız için okumaya vakit bulamamışsınız . Sizin kadar çalışmadığımızdan siz de oturup bol bol Marksizme kafa yormuşuz.Hepsi Bu !Kaynak. MESUT AKIN / açık gazete
Yorum
Yazar pasa kocakaya açık 2007-11-13 19:27:46eline sağlık sevgi paylaşımın için..
Sadece kayıtlı kullanıcılar yorum yazabilirler. Lütfen hesabınıza giriş yapınız veya kayıt olunuz.